حمام شیخ بهایی،‌ اثری كه هنوز شگفت انگیز است

اصفهان - شیخ بهایی در میان مردم ایران به مهارت در ریاضی، معماری و مهندسی معروف است و می توان به معماری مسجد امام اصفهان، تقسیم آب زاینده رود و ساختمان گلخن گرمابه ای كه هنوز در اصفهان مانده و به حمام شیخ بهایی یا حمام شیخ معروف است، اشاره كرد.

حمام شیخ بهایی،‌ اثری كه هنوز شگفت انگیز است

به گزارش ایرنا، حمام شیخ بهایی یكی از شاهكارهای معماری ایران و جهان است كه در سال 1065 با مهندسی شیخ بهایی ساخته شده است.

سیستم گرمایی این حمام با استفاده از قوانین فیزیك و شیمی در عین سادگی ظاهری بسیار پیچیده و اسرارآمیز است.

حمام شیخ بهایی با توجه به ملاك‌های قابل توجهی ساخته شده و نزدیكی آن به مسجد جامع اصفهان و خانه علامه مجلسی كه عمده جمعیت شهر اصفهان در اطراف آن سكونت داشته‌اند، از جمله این معیارهاست.

اما آنچه حساسیت‌های موجود در حمام شیخ بهایی را افزایش داده و آن را شگفت انگیز كرده است، استفاده از فاضلاب مسجد جامع برای سوخت حمام بوده است.

آب حمام با سیستم "دم و گاز" یعنی از گاز متان فاضلاب مسجد جامع و چكیدن روغن عصارخانه شیخ بهایی كه در مجاورت حمام قرار دارد با یك شمع روشن به مدت طولانی گرم می‌مانده و حتی تا چند سال پیش شمع این حمام روشن بوده است.

كارشناسان و متخصصین ابنیه تاریخی كشور معتقدند كه در مجموعه حمام‌های اصفهان به خصوص حمام شیخ بهایی فنون مهندسی متفاوتی بكار رفته كه مجموع آنها در حمام یكپارچه شده چنانچه فضاهای عظیم و زیبا، گرم‌خانه، ‌خزینه، حفاظت آب، حفظ رطوبت، حفاظت گرما، محیط زیست و دفع فاضلاب از مهندسی‌های ملموس حمام است.

آنها از جمله ابتكارات شیخ بهایی در این حمام را در خزینه آن و جنس سینی خزینه می دانند كه با حرارت یك شمع آب موجود در خرینه گرم می شود.

مهندسی خاص این حمام،‌گواه دیگری بر برتری معماری ایرانیان در دوران گذشته است زیرا اروپاییان در 400 سال پیش حمام نداشتند.

"شهرام امیری" كارشناس میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان در این رابطه گفت: این حمام با قدمت 400 ساله تا حدود 40 سال پیش استفاده عمومی می شده و به همین جهت در طول زمان تغییرات بسیاری در این مكان تاریخی داده شده است.

وی افزود: دست كاریهای متوالی موجب شده تا آثار دوره صفوی از حالت اصلی خود خارج و در زیر لایه های كارهای بعدی مدفون شود.

امیری خاطرنشان كرد: اداره كل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اصفهان از چند سال پیش، تلاش بسیاری برای گرفتن تملك این اثر تاریخی از دست ادعاكنندگان و بخش خصوصی داشته است.

وی یادآور شد: پس از فروكش كردن موضوع تملك و به ثبت رسیدن این اثر در لیست آثار تاریخی اصفهان، حدود یكسال پیش عملیات مرمت این بنای تاریخی آْغاز شد.

امیری تصریح كرد: در این مدت كاوشگران میراث فرهنگی با لایه برداری از این بنای تاریخی موفق به كشف آثار و سیستمهای ساختمان سازی دوره صفوی شدند.

وی خاطرنشان كرد: فاز اول مرمت این بنا به پایان رسیده و امسال با انتخاب پیمانكار، مجددا عملیات مرمت و كاوش آغاز می شود.